SORUMLULUK TABLOSUNU NASIL HAZIRLAYABİLİRİZ?

Ağustos 03, 2018
Çocuklara iyi alışkanlıklar kazandırmanın en pratik yollarından biri; sorumluluk tablosu. Kural tablosu diyenler de var. Bazen onlarca defa anlatmayla göremediğiniz davranışı birkaç güler yüz, yıldız, kalp ya da çıkartma kazanımı ile sürekli olarak görebiliyorsunuz. Alışkanlıklar da tekrar edildikçe vazgeçilmesi zor huylara dönüşür.

Bu tabloların hazır olanları, magnetli ya da yapıştırmalıları da var. Oldukça kaliteli ve görsel olarak çok hoşlar. Ama biz hazır almak yerine kendimiz Demir'e ve kazanmasını istediğimiz davranışa göre hazırlıyoruz ve dönem dönem güncelliyoruz.





🌟 Örneğin listemizde her sabah günaydın, her akşam iyi uykular öpücüğümüz var. Sabah kalkış saati serbest; gönül isterdi ki 7:30 dan önce kalkmak yok yazayım ama uykuyu sevmeyen çocuklarla bu kurala uymak ne mümkün! Akşam uyku saatimiz 21:00. Uyku öncesi hayali masal ya da kitap okuma saati de listede.

🌟 Mesela tuvaletini yaptıktan sonraki temizlik listede vardı. Yaklaşık 5 yaşından itibaren kendi beden temizliğini kendisi yapabiliyor. Ayrıca tuvaleti kullandıktan sonra da etrafı temiz bırakma, el yıkama alışkanlığı da (henüz kazanmadıysa) bu listelere konabilir. 

🌟 Sabah kalkınca yatağını toplama, gün içinde yaşına göre verdiğimiz işlere yardım etme gibi sorumlulukları var. 4-5 yaş çocuk için sofra hazırlığına yardım etme, bulaşık ya da çamaşır makinesini boşaltmaya yardım etme, döktüklerini silme/süpürme, temiz çamaşırlarını dolaba yerleştirme gibi... İşin cinsiyeti olmaz ve küçüklükten nasıl alışırsa büyüdüğünde de öyle devam eder inanışındayız. Kendi işini kendi yapsın; kimseden beklemesin, en azından üşengeç olup kimseyi hizmetkarı olarak görmesin.


🌟 Evi oyunu ve eğlencesi için yalnız ya da kardeşi veya arkadaşıyla istediği gibi dağıtabilir, misafir var ya da yok bana göre hiiiiç sorun değil ama işi bitince oyuncaklarını, akşam yatarken de odasını toplamak dağıtanların görevi 😎 Çünkü toplanmayan ve sağda solda ayağa batan oyuncaklar bizde çöpe atılıyor. Sizde nasıl? ;)

🌟 Yemeklerini zamanında bitirme bizim listede olan ve ona okula başlamadan kazandırmak istediğimiz alışkanlıklardan biri. Çünkü bu konuda kaplumbağa hızındayız. Bu liste sayesinde baya bir yol katettik. Ayrıca ev içi veya dışında kendi başına etkinlik/spor saati de var. Bu konuda da zayıfız çünkü yalnız kalmak hiç istemiyoruz. Ama ilkokula başlarken daha az zorlanması için olabildiğince onu teşvik ediyoruz. Büyüklerine ve küçüklerine saygılı ve sevgi dolu olması, akşamları ailecek etkinlik saatimiz de var tabloda. Paylaşmayı bilme, sınırlı tv-tablet kullanımı, abur-cubur yememe vb. birçok şey eklenebilir. Yani tablo tamamen doğaçlama :)


Her evde ailenin kuralları vardır değil mi? Ama her evin kuralları da o aileye özeldir. Dolayısıyla şu doğrudur, şu yapılmalı, bunlar yasaklanmalı gibi bir şey kimse kimse için diyemez. Yazılanlar ancak tavsiye niteliğinde olur. Ama genel olarak insani davranışlar, ahlak ve görgü kuralları çerçevesinde çocuklarımızı en iyi şekilde eğitmek, eğitirken de sıkıcı olmamak adına eğlenceli öğretme yollarını denemek, alışkanlığı çok daha hızlı ve keyifle kazanmalarını sağlayacaktır. 

Biz tablomuzu çocuğa, yaşına ve yapabildikçe zamana göre şekillendirip yeniliyoruz aslında. Haftalık program yapınca günleri de takip edebiliyor, zaman kavramı da pekişiyor. Okuma bilmiyor ya da zorlanıyorsa resimlerle de anlatabilirsiniz; biz hem resim hem yazı kullanıyoruz. Ödül yok, ceza da yok. Üzgün-daha iyi olabilirdi-mutlu-çok mutlu yüz ifadeleri ile davranışı değerlendiriyoruz. Tüm hafta çok mutlu olduysak ve bu birkaç hafta devam ettiyse artık o iyi alışkanlık kazanılmış demektir, bir daha listeye yazmaya gerek yok; olmadı listeye tekrar giriyor 🤭

Belki "çok mutlu" ifade sayısına göre haftalık değerlendirme yapılıp harçlık verilebilir ve para biriktirmesi sağlanabilir. Ya da para yerine o haftasonu gitmek istediği bir yere (sinema, oyuncak dükkanı, kütüphane) imkanlar dahilinde götürülebilir. Ya da diyelim ki "her akşam yatmadan oyuncak toplama" alışkanlığı bir türlü kazandırılamadı, o zaman haftanın sonunda "üzgün ifade" sayısı kadar oyuncak kutuya rafa kaldırılabilir. Bunlar öneri tabi... Her çocuk için gerekli olmayabilir. Ama gerek varsa, çocuğu rencide etmeden, usulca yeni yöntemler denenebilir.

BUNLARI OKUMAK İSTEYEBİLİRSİN

0 YORUM

FACEBOOK

İLETİŞİM

Ad

E-posta *

Mesaj *

Translate